In het maag-darmkanaal bevindt zich de darm- flora. Dit geheel van micro-organismen (bac- teriën, schimmels en gisten) draagt bij aan de spijsvertering en de productie van spijsverte- ringsenzymen en vitaminen (B en K). De darmflora draagt ook bij aan het functioneren van het darmslijmvlies waardoor voedingsstoffen goed opgenomen kunnen worden en ongewenste stof- fen het lichaam niet kunnen binnendringen. Dit is essentieel voor de weerstand en een goede gezondheid.

Door stress, verandering van omgeving, ouder- dom, vervuiling, antibiotica of verkeerde voeding kan de darmflora uit evenwicht raken. Inname van ‘goede’ bacteriën (probiotica) zorgt dat diverse goede bacteriën zich snel kunnen ver- menigvuldigen.

Diarree

Op het moment dat de darmflora verstoord raakt, bijvoorbeeld door verkeerde voeding of verandering van omgeving, probeert het lichaam de schadelijke bacteriën zo snel mogelijk kwijt

te raken, waardoor diarree ontstaat. Het lichaam raakt echter niet alleen de schadelijke bacteriën kwijt, maar ook de goede. Met inname van probiotica wordt de darmflora snel opgebouwd. Bij diarree wordt aangeraden om niet te snel stoppende middelen te gebruiken. Dan blijven de schadelijke bacteriën immers ook langer in het lichaam aanwezig. Houdt de diarree langer dan een paar dagen aan, dan zijn stoppende midde- len wel aan te raden, evenals veel drinken, om uitdroging tegen te gaan.

Verstopping

Bij verstoppingsklachten is het belangrijk om te zorgen voor voldoende inname van vezels, vol- doende inname van vocht en lichaamsbeweging. Bij chronische verstopping is er vaak sprake van een verminderde darmbeweging (peristaltiek). Mensen die regelmatig last hebben van verstop- ping wordt aangeraden om een combinatie van vitamine B-6, B-12 en foliumzuur te gebruiken. Dit helpt de normale darmbeweging te herstellen.

Omdat bij verstopping ook de darmflora wordt verstoord, wordt gebruik van probiotica even- eens aangeraden. Ook extra vezels kunnen ver- lichting geven. Vlozaadvezels (psyllium husks) kunnen de darminhoud zachter en volumineuzer maken, waardoor de darmpassage verbetert. Deze vezelstoffen zijn bovendien een goede voedingsbodem voor de darmflora.

Kwaliteit belangrijk

Om de kwaliteit van probiotica te beoordelen, zijn verschillende factoren van belang. Alleen sterke bacteriestammen kunnen daadwerkelijk het evenwicht in de darmen herstellen. Met de bacteriestammen L. acidophilus LA-5®, B. lactis Bb-12®, S. thermophilus TH-4TM, L. rhamnosus GG LGG® en L. paracasei L. Casei 431® is uitgebreid wetenschappelijk onderzoek gedaan. Deze stam- men worden beschouwd als zeer effectief; zeker wanneer zij in combinatie worden toegepast. Verder is het belangrijk dat de bacteriën daad- werkelijk op de plaats van bestemming aankomen, in de darmen. Probiotica met een speciaal koolhydraatcomplex zijn beschermd tegen de invloed van maagzuur en gal. Het risico is anders groot dat de probiotica ‘onderweg’ in het spijs- verteringskanaal uitgeschakeld worden.

Probiotica zijn er in allerlei vormen. Van verrijkte voeding, drankjes en toetjes tot capsules. Let er op dat de probiotica geen onnodige toevoegingen bevat zoals suiker. Dit helpt de positieve eigenschappen van probiotica niet.

Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)

Het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS), ook bekend als Irritable Bowel Syndrome (IBS) of spastische dikke darm, is een veel voorkomende klacht die zich uit in langdurige buikpijn, gas- vorming en een verstoorde stoelgang met diarree en/of verstopping.

PDS is de meest voorkomende klacht op het ge- bied van het maag-darmkanaal. Volgens cijfers van de Maag Lever Darm Stichting heeft 5 tot 20% van de bevolking klachten die aan de defini- tie van PDS voldoen. PDS komt bij vrouwen twee maal vaker voor dan bij mannen.

Een exacte oorzaak van PDS is niet aan te wijzen. Het lijkt te gaan om een combinatie van factoren waarbij een gestoorde (spastische) beweging van de darm en/of een extra gevoelige darmwand een rol spelen. Ook andere factoren lijken van invloed te zijn zoals stress, spanningen, antibiotica gebruik, een voedingspatroon met weinig vezels of een darminfectie.

Uit onderzoek blijkt dat er bij PDS sprake is van een verstoring van de darmflora. Bij de meeste personen met PDS wordt een darmflora aangetroffen die in samenstelling verschilt van de darmflora van gezonde personen.

Vanwege deze belangrijke rol van de darmflora bij PDS is er veel aandacht voor de mogelijkheden van probiotica. Onderzoek laat duidelijke posi- tieve effecten zien bij gebruik van de bacterie- stam Lactobacillus plantarum (LP299vTM). Zo waren pijnklachten, frequentie van de ontlasting en een opgeblazen gevoel significant afgenomen bij de onderzochte groep.

Darmontstekingen

De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn de meest voorkomende vormen van chronische ontstekingen van de darmen. Beide aandoeningen worden gekenmerkt door een wisselend, chro- nisch beloop en kunnen zeer invaliderend

zijn. Algemeen worden zowel de ziekte van Crohn als colitis ulcerosa gezien als aandoe- ningen waarbij een (genetisch bepaalde) gevoeligheid, in combinatie met omgevingsfactoren (zoals roken, antibiotica-gebruik, stress en het dieet) leiden tot een chronische ontstekingsreactie.

In de afgelopen jaren is ontdekt dat vitamine D op een aantal belangrijke punten invloed kan uitoefenen op de ontstekingsprocessen in de darm. Tekorten aan vitamine D komen veelvuldig voor, zodat aanvulling een belangrijke maatregel kan zijn. Mensen die een tekort hebben aan vitamine D, zoals ouderen, zwangeren, mensen met een donkere huid en mensen die niet of weinig buiten komen, hebben vaak minimaal 50 μg vitamine D-3 per dag extra nodig om dit tekort weg te werken.

Ook onderzoeken naar het gebruik van curcumine (de werkstof van het kruid Curcuma longa) bij darmontstekingen tonen positieve re- sultaten; bij het gebruik van curcumine vermin- derden de symptomen van de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Ook toonden de onderzoeken aan dat gebruik van curcumine de effectiviteit van medicatie verbeterde en de kans op een terugval bij de ziekte van Crohn verminderde. Curcumine uit de voeding wordt niet goed op- genomen. Let er daarom bij de aanschaf van een supplement op dat dit een zeer goed opneembare vorm is, waarbij de curcumine in kleine bolletjes (micellen) is verpakt. Deze vorm garan- deert een hoge opname, waardoor u kunt vol- staan met een dagelijkse dosering van 40 mg.

Samenvatting en advies

Een gezonde darmflora – met een goede ver- houding tussen goede en slechte bacteriën – is niet alleen belangrijk bij darmproblemen. De darmflora speelt ook een belangrijke rol in de spijsvertering en het immuunsysteem. Een ge- zonde darmflora kan problemen verhelpen en voorkomen. Een probiotica-preparaat van goede kwaliteit kan een gunstige bijdrage leveren aan het verhogen van de goede bacteriën in de dar- men in het algemeen. Een probioticum met de specifieke stam LP299vTM laat in onderzoek posi- tieve resultaten zien bij mensen met het Prikkel- bare Darm Syndroom (PDS). Onderzoek toont aan dat zowel vitamine D als curcumine, vanwege hun invloed op ontstekingen, goed ingezet kunnen worden bij chronische darmontstekingen zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa.

 

Voor meer informatie over darmproblemen en het gebruik van bepaalde voedingsstoffen, kunt u zich wenden tot uw drogist, reformzaak, natuur­ voedingswinkel of een (natuur)geneeskundige.